श्रीरामरक्षास्तोत्रम्

Ram Raksha Stotra — The Rama Armour Hymn

संपूर्ण पाठ · Complete Ram Raksha Stotra Stotra Lyrics

॥ श्रीगणेशाय नमः ॥

विनियोग

अस्य श्रीरामरक्षास्तोत्रमन्त्रस्य ।बुधकौशिक ऋषिः ।श्रीसीतारामचन्द्रो देवता ।अनुष्टुप् छन्दः ।सीता शक्तिः ।श्रीमान् हनुमान् कीलकम् ।श्रीसीतारामचन्द्रप्रीत्यर्थे रामरक्षास्तोत्रजपे विनियोगः ॥

asya shriramarakshastotramantrasya |budhakaushika rushih |shrisitaramachandro devata |anushtup chhandah |sita shaktih |shriman hanuman kilakam |shrisitaramachandraprityarthe ramarakshastotrajape viniyogah ||

भावार्थ
पाठापूर्वीचा विनियोग ही केवळ औपचारिकता नाही — तो स्तोत्राची ओळखपत्रे सांगतो: ऋषी कोण, देवता कोण, छंद कोणता, शक्ती कोण आणि कीलक कोण. रामरक्षेत शक्ती सीता आहे आणि कीलक — म्हणजे ज्याच्यावाचून कवच उघडत नाही ती खिळी — हनुमान आहे. कवच घालण्यापूर्वी ते कोणी दिले हे सांगण्याची ही रीत आहे.

अथ ध्यानम्

ध्यायेदाजानुबाहुं धृतशरधनुषं बद्धपद्मासनस्थंपीतं वासो वसानं नवकमलदलस्पर्धिनेत्रं प्रसन्नम् ।वामाङ्कारूढसीतामुखकमलमिलल्लोचनं नीरदाभंनानालङ्कारदीप्तं दधतमुरुजटामण्डनं रामचन्द्रम् ॥

dhyayedajanubahum dhrutasharadhanusham baddhapadmasanasthampitam vaso vasanam navakamaladalaspardhinetram prasannam |vamankarudhasitamukhakamalamilallochanam niradabhamnanalankaradiptam dadhatamurujatamandanam ramachandram ||

भावार्थ
ध्यानश्लोक हा पाठाआधी डोळ्यांसमोर मूर्ती उभी करण्यासाठी आहे — आजानुबाहू, धनुष्यबाण धारण केलेला, पद्मासनात बसलेला, पीतांबर नेसलेला. आणि शेवटच्या ओळीत नजरेची दिशा: डाव्या मांडीवर बसलेल्या सीतेच्या मुखकमलाशी त्याचे डोळे मिळालेले आहेत. पुढे येणारे कवच याच मूर्तीभोवती विणले जाणार आहे.

राम रक्षा स्तोत्रम्

चरितं रघुनाथस्य शतकोटि प्रविस्तरम् ।एकैकमक्षरं पुंसां महापातकनाशनम् ॥ १॥

charitan raghunathasy shatakotipravistaram|ekaikamaksharan punsan mahapatakanashanam||1||

भावार्थ
रघुनाथांचे चरित्र शत कोटी विस्ताराचे आहे आणि त्यातील एक एक अक्षरही महापातकांचा नाश करते. रामरक्षेची सुरुवात रामनामाच्या सामर्थ्याने होते, रक्षणाच्या मागणीने नव्हे.

ध्यात्वा नीलोत्पलश्यामं रामं राजीवलोचनम् ।जानकीलक्ष्मणोपेतं जटामुकुटमण्डितम् ॥ २॥

dhyatva nilotpalashyaman raman rajivalochanam|janakilakshmanopetan jatamukutamanditam||2||

सासितूणधनुर्बाणपाणिं नक्तञ्चरान्तकम् ।स्वलीलया जगत्त्रातुमाविर्भूतमजं विभुम् ॥ ३॥

sasitunadhanurbanapanim naktancharantakam |svalilaya jagattratumavirbhutamajam vibhum ||3||

रामरक्षां पठेत्प्राज्ञः पापघ्नीं सर्वकामदाम् ।शिरो मे राघवः पातु भालं दशरथात्मजः ॥ ४॥

ramarakshan pathetprajnah papaghnin sarvakamadam|shiro me raghavah patu bhalan dasharathatmajah||4||

भावार्थ
येथून खरे कवच सुरू होते — "शिरो मे राघवः पातु" — माझ्या मस्तकाचे रक्षण राघव करो. पुढील सहा श्लोकांत डोक्यापासून पायांपर्यंत प्रत्येक अवयवाला रामाचे एक वेगळे नाव नेमून दिले आहे. हे केवळ स्तोत्र नाही, अक्षरशः चिलखत आहे.

कौसल्येयो दृशौ पातु विश्वामित्रप्रियः श्रुती ।घ्राणं पातु मखत्राता मुखं सौमित्रिवत्सलः ॥ ५॥

kausalyeyo drushau patu vishvamitrapriyah shruti|ghranan patu makhatrata mukhan saumitrivatsalah||5||

जिह्वां विद्यानिधिः पातु कण्ठं भरतवन्दितः ।स्कन्धौ दिव्यायुधः पातु भुजौ भग्नेशकार्मुकः ॥ ६॥

jihvan vidyanidhih patu kanthan bharatavanditah|skandhau divyayudhah patu bhujau bhagneshakarmukah||6||

करौ सीतापतिः पातु हृदयं जामदग्न्यजित् ।मध्यं पातु खरध्वंसी नाभिं जाम्बवदाश्रयः ॥ ७॥

karau sitapatih patu hrudayan jamadagnyajit|madhyan patu kharadhvansi nabhin jambavadashrayah||7||

सुग्रीवेशः कटी पातु सक्थिनी हनुमत्प्रभुः ।ऊरू रघूत्तमः पातु रक्षःकुलविनाशकृत् ॥ ८॥

sugriveshah kati patu sakthini hanumatprabhuh|uru raghuttamah patu rakshahkulavinashakrut||8||

भावार्थ
कटीचे रक्षण सुग्रीवेश करो आणि सक्थिनींचे हनुमत्प्रभू. लक्षात घ्या — प्रत्येक अवयवासाठी निवडलेले नाव त्या नावामागील पराक्रमाशी जुळते; योगायोग नाही.

जानुनी सेतुकृत्पातु जङ्घे दशमुखान्तकः ।पादौ बिभीषणश्रीदः पातु रामोऽखिलं वपुः ॥ ९॥

janunee setukrutpatu janghe dashamukhantakah |padau bibhishanashridah patu ramo’khilam vapuh ||9||

भावार्थ
"पादौ विभीषणश्रीदः पातु रामोऽखिलं वपुः" — पायांचे रक्षण विभीषणाला वैभव देणारा करो, आणि संपूर्ण शरीराचे रक्षण राम करो. अवयव-न्यास पूर्ण होऊन संपूर्ण देहावर एक छत्र येते.

एतां रामबलोपेतां रक्षां यः सुकृती पठेत् ।स चिरायुः सुखी पुत्री विजयी विनयी भवेत् ॥ १०॥

etan ramabalopetan rakshan yah sukruti pathet|s chirayuh sukhi putri vijayi vinayi bhavet||10||

पातालभूतलव्योमचारिणश्छद्मचारिणः ।न द्रष्टुमपि शक्तास्ते रक्षितं रामनामभिः ॥ ११॥

patalabhutalavyomacharinashchhadmacharinah|n drashtumapi shaktaste rakshitan ramanamabhih||11||

रामेति रामभद्रेति रामचन्द्रेति वा स्मरन् ।नरो न लिप्यते पापैः भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति ॥ १२॥

rameti ramabhadreti ramachandreti va smaran |naro na lipyate papaih bhuktim muktim cha vindati ||12||

जगज्जैत्रैकमन्त्रेण रामनाम्नाभिरक्षितम् ।यः कण्ठे धारयेत्तस्य करस्थाः सर्वसिद्धयः ॥ १३॥

jagajjaitraikamantren ramanamnabhirakshitam|yah kanthe dharayettasy karasthah sarvasiddhayah||13||

वज्रपञ्जरनामेदं यो रामकवचं स्मरेत् ।अव्याहताज्ञः सर्वत्र लभते जयमङ्गलम् ॥ १४॥

vajrapanjaranamedan yo ramakavachan smaret|avyahatajnah sarvatr labhate jayamangalam||14||

भावार्थ
"वज्रपञ्जर" — वज्राचा पिंजरा. या कवचाचे हेच नाव आहे; जो हे स्मरतो त्याची आज्ञा सर्वत्र अबाधित राहते.

आदिष्टवान् यथा स्वप्ने रामरक्षामिमां हरः ।तथा लिखितवान् प्रातः प्रबुद्धो बुधकौशिकः ॥ १५॥

aadishtavanyatha svapne ramarakshamiman harah|tatha likhitavanpratah prabuddho budhakaushikah||15||

भावार्थ
स्वप्नात शंकरांनी बुधकौशिक ऋषींना ही रामरक्षा सांगितली आणि प्रातःकाळी जागे होऊन त्यांनी ती जशीच्या तशी लिहिली — रचनेची कथा स्तोत्रातच नोंदवली आहे.

आरामः कल्पवृक्षाणां विरामः सकलापदाम् ।अभिरामस्त्रिलोकानां रामः श्रीमान् स नः प्रभुः ॥ १६॥

aaramah kalpavrukshanan viramah sakalapadam|abhiramastrilokanan ramah shrimans nah prabhuh||16||

तरुणौ रूपसम्पन्नौ सुकुमारौ महाबलौ ।पुण्डरीकविशालाक्षौ चीरकृष्णाजिनाम्बरौ ॥ १७॥

tarunau rupasampannau sukumarau mahabalau|pundarikavishalakshau chirakrushnajinambarau||17||

फलमूलाशिनौ दान्तौ तापसौ ब्रह्मचारिणौ ।पुत्रौ दशरथस्यैतौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ ॥ १८॥

phalamulashinau dantau tapasau brahmacharinau|putrau dasharathasyaitau bhratarau ramalakshmanau||18||

शरण्यौ सर्वसत्त्वानां श्रेष्ठौ सर्वधनुष्मताम् ।रक्षः कुलनिहन्तारौ त्रायेतां नो रघूत्तमौ ॥ १९॥

sharanyau sarvasattvanan shreshthau sarvadhanushmatam|rakshahkulanihantarau trayetan no raghuttamau||19||

आत्तसज्जधनुषाविषुस्पृशावक्षयाशुगनिषङ्गसङ्गिनौ ।रक्षणाय मम रामलक्ष्मणावग्रतः पथि सदैव गच्छताम् ॥ २०॥

aattasajjadhanushavishusprushavakshayashuganishangasanginau|rakshanay mam ramalakshmanavagratah pathi sadaiv gachchhatam||20||

सन्नद्धः कवची खड्गी चापबाणधरो युवा ।गच्छन्मनोरथोऽस्माकं रामः पातु सलक्ष्मणः ॥ २१॥

sannaddhah kavachi khadgi chapabanadharo yuva|gachchhanmanoratho'smakan ramah patu salakshmanah||21||

रामो दाशरथिः शूरो लक्ष्मणानुचरो बली ।काकुत्स्थः पुरुषः पूर्णः कौसल्येयो रघूत्तमः ॥ २२॥

ramo dasharathih shuro lakshmananucharo bali|kakutsthah purushah purnah kausalyeyo raghuttamah||22||

वेदान्तवेद्यो यज्ञेशः पुराणपुरुषोत्तमः ।जानकीवल्लभः श्रीमान् अप्रमेय पराक्रमः ॥ २३॥

vedantavedyo yajneshah puranapurushottamah |janakivallabhah shriman aprameya parakramah ||23||

इत्येतानि जपन्नित्यं मद्भक्तः श्रद्धयान्वितः ।अश्वमेधाधिकं पुण्यं सम्प्राप्नोति न संशयः ॥ २४॥

ityetani japannityam madbhaktah shraddhayanvitah |ashvamedhadhikam punyam samprapnoti na samshayah ||24||

रामं दूर्वादलश्यामं पद्माक्षं पीतवाससम् ।स्तुवन्ति नामभिर्दिव्यैः न ते संसारिणो नराः ॥ २५॥

ramam durvadalashyamam padmaksham pitavasasam |stuvanti namabhirdivyaih na te samsarino narah ||25||

रामं लक्ष्मणपूर्वजं रघुवरं सीतापतिं सुन्दरम् ।काकुत्स्थं करुणार्णवं गुणनिधिं विप्रप्रियं धार्मिकम् ।राजेन्द्रं सत्यसन्धं दशरथतनयं श्यामलं शान्तमूर्तिम् ।वन्दे लोकाभिरामं रघुकुलतिलकं राघवं रावणारिम् ॥ २६॥

ramam lakshmanapurvajam raghuvaram sitapatim sundaram |kakutstham karunarnavam gunanidhim viprapriyam dharmikam |rajendram satyasandham dasharathatanayam shyamalam shantamurtim |vande lokabhiramam raghukulatilakam raghavam ravanarim ||26||

रामाय रामभद्राय रामचन्द्राय वेधसे ।रघुनाथाय नाथाय सीतायाः पतये नमः ॥ २७॥

ramay ramabhadray ramachandray vedhase|raghunathay nathay sitayah pataye namah||28||

श्रीराम राम रघुनन्दन राम राम ।श्रीराम राम भरताग्रज राम राम ।श्रीराम राम रणकर्कश राम राम ।श्रीराम राम शरणं भव राम राम ॥ २८॥

shriram ram raghunandan ram ram|shriram ram bharatagraj ram ram||shriram ram ranakarkash ram ram|shriram ram sharanan bhav ram ram||29||

भावार्थ
येथून लयबद्ध भाग सुरू होतो — "श्रीराम राम रघुनन्दन राम राम". अर्थापेक्षा नामाची पुनरावृत्ती महत्त्वाची; लहान मुलेही हा भाग सहज म्हणतात.

श्रीरामचन्द्रचरणौ मनसा स्मरामि ।श्रीरामचन्द्रचरणौ वचसा गृणामि ।श्रीरामचन्द्रचरणौ शिरसा नमामि ।श्रीरामचन्द्रचरणौ शरणं प्रपद्ये ॥ २९॥

shriramachandracharanau manasa smarami|shriramachandracharanau vachasa grunami||shriramachandracharanau shirasa namami|shriramachandracharanau sharanan prapadye||30||

माता रामो मत्पिता रामचन्द्रः ।स्वामी रामो मत्सखा रामचन्द्रः ।सर्वस्वं मे रामचन्द्रो दयालुर्नान्यं जाने नैव जाने न जाने ॥ ३०॥

mata ramo matpita ramachandrah |svami ramo matsakha ramachandrah |sarvasvam me ramachandro dayalurnanyam jane naiva jane na jane ||30||

भावार्थ
"माता रामो मत्पिता रामचन्द्रः… नान्यं जाने नैव जाने न जाने" — माता राम, पिता रामचंद्र, स्वामी राम, सखा राम. आणि शेवटी तीन वेळा "मी दुसरे काही जाणत नाही". तीन वेळा म्हणण्याने ती कबुली प्रतिज्ञा होते.

दक्षिणे लक्ष्मणो यस्य वामे तु जनकात्मजा ।पुरतो मारुतिर्यस्य तं वन्दे रघुनन्दनम् ॥ ३१॥

dakshine lakshmano yasy vame tu janakatmaja|purato marutiryasy tan vande raghunandanam||32||

लोकाभिरामं रणरङ्गधीरं ।राजीवनेत्रं रघुवंशनाथम् ।कारुण्यरूपं करुणाकरं तं ।श्रीरामचन्द्रम् शरणं प्रपद्ये ॥ ३२॥

lokabhiramam ranarangadhiram |rajivanetram raghuvamshanatham |karunyarupam karunakaram tam |shriramachandram sharanam prapadye ||32||

मनोजवं मारुततुल्यवेगं ।जितेन्द्रियं बुद्धिमतां वरिष्ठम् ।वातात्मजं वानरयूथमुख्यं ।श्रीरामदूतं शरणं प्रपद्ये ॥ ३३॥

manojavam maruttulyavegam |jitendriyam buddhimatam varishtham |vatatmajam vanarayuthamukhyam |shriramadutam sharanam prapadye ||33||

भावार्थ
"मनोजवं मारुततुल्यवेगं" — हनुमंताचा श्लोक. रामरक्षेत हनुमंताला स्वतंत्र श्लोक आहे, आणि तो रामाच्या श्लोकांनंतर लगेच येतो.

कूजन्तं रामरामेति मधुरं मधुराक्षरम् ।आरुह्य कविताशाखां वन्दे वाल्मीकिकोकिलम् ॥ ३४॥

kujantan ramarameti madhuran madhuraksharam|aaruhy kavitashakhan vande valmikikokilam||35||

आपदामपहर्तारं दातारं सर्वसम्पदाम् ।लोकाभिरामं श्रीरामं भूयो भूयो नमाम्यहम् ॥ ३५॥

aapadamapahartaran dataran sarvasampadam|lokabhiraman shriraman bhuyo bhuyo namamyaham||36||

भर्जनं भवबीजानामर्जनं सुखसम्पदाम् ।तर्जनं यमदूतानां रामरामेति गर्जनम् ॥ ३६॥

bharjanan bhavabijanamarjanan sukhasampadam|tarjanan yamadutanan ramarameti garjanam||37||

रामो राजमणिः सदा विजयते रामं रमेशं भजे ।रामेणाभिहता निशाचरचमू रामाय तस्मै नमः ।रामान्नास्ति परायणं परतरं रामस्य दासोऽस्म्यहं ।रामे चित्तलयः सदा भवतु मे भो राम मामुद्धर ॥ ३७॥

ramo rajamanih sada vijayate ramam ramesham bhaje |ramenabhihata nishacharachamu ramaya tasmai namah |ramannasti parayanam parataram ramasya daso’smyaham |rame chittalayah sada bhavatu me bho rama mamuddhara ||37||

भावार्थ
समारोप — "रामे चित्तलयः सदा भवतु मे भो राम मामुद्धर." माझे चित्त सदा रामात लीन होवो; हे राम, माझा उद्धार कर. अठ्ठतीस श्लोकांचे कवच शेवटी एका विनंतीवर येऊन थांबते.

रामरामेति रामेति रमे रामे मनोरमे ।सहस्रनामतत्तुल्यं रामनाम वरानने ॥ ३८॥

ramarameti rameti rame rame manorame |sahasranamatattulyam ramanama varanane ||38||

Ram Raksha Stotra विषयी · About this text

Ram Raksha Stotra (श्रीरामरक्षास्तोत्रम्) is the armour hymn of Shri Rama, revealed in a dream to Budha Kaushika Rishi. Its heart is a limb-by-limb kavach: may Raghava protect my head, Dasharatha’s son my forehead, Sitapati my hands — each limb assigned a different name of Rama. It is recited daily in Maharashtrian homes, at Ram Navami and on Tuesdays and Saturdays. Complete Ram Raksha Stotra with easy Roman (English letters) script, verse-by-verse भावार्थ and a free PDF, ad-free.

पाठभेद · Variant readings: this page follows the most widely recited standard paath, and omits the विनियोग and ध्यान preamble that some editions print before the stotra. Regional and family traditions differ in places. If your paath differs, please use the feedback button at the foot of the page.

अक्षर · Reading type

Applies to every page and is remembered on this device.

प्रतिमा · Save or share as an image

The complete Ram Raksha Stotra on one image — tap to open it full size, then press and hold to save, or forward it on WhatsApp. Free, no watermark.

Ram Raksha Stotra lyrics in Sanskrit — श्रीरामरक्षास्तोत्रम्, complete text
श्रीरामरक्षास्तोत्रम् — complete stotra lyrics

तुमचा अभिप्राय · Your feedback

चूक आढळली? पाठभेद आहे? कोणत्याही भाषेत लिहा — मराठी, हिंदी किंवा English.