रुद्राष्टकम्

Rudrashtakam — Eight Verses to Rudra

संपूर्ण पाठ · Complete Rudrashtakam Stotra Lyrics

नमामीशमीशान निर्वाणरूपं। विभुं व्यापकं ब्रह्म वेदस्वरूपम्।निजं निर्गुणं निर्विकल्पं निरीहं। चिदाकाशमाकाशवासं भजेऽहम्॥

namamishamishan nirvanarupan| vibhun vyapakan brahm vedasvarupam|nijan nirgunan nirvikalpan nirihan| chidakashamakashavasan bhaje'ham||

भावार्थ
शिवाला निर्वाणस्वरूप, विभू, व्यापक, ब्रह्म आणि वेदस्वरूप म्हणून नमस्कार. तो निर्गुण, निर्विकल्प, निरीह आणि चिदाकाशस्वरूप आहे. रुद्राष्टक रूपाच्या वर्णनाने सुरू होत नाही — तत्त्वाने सुरू होते. रामचरितमानसात लंकाविजयापूर्वी प्रभू रामांनी हेच स्तोत्र म्हटले, अशी परंपरा आहे.

निराकारमोंकारमूलं तुरीयं। गिरा ग्यान गोतीतमीशं गिरीशम्।करालं महाकाल कालं कृपालं। गुणागार संसारपारं नतोऽहम्॥

nirakaramonkaramulan turiyan| gira gyan gotitamishan girisham|karalan mahakal kalan krupalan| gunagar sansaraparan nato'ham||

भावार्थ
निराकार, ओंकाराचे मूळ, तुरीय अवस्थास्वरूप. वाणी आणि ज्ञानाच्या पलीकडे. कराल आणि महाकालाचाही काळ — आणि तरीही कृपाळू. भयंकर आणि कोमल एकाच श्वासात मांडणे हे तुलसीदासांचे वैशिष्ट्य.

तुषाराद्रि संकाश गौरं गभीरं। मनोभूत कोटि प्रभा श्री शरीरम्।स्फुरन्मौलि कल्लोलिनी चारु गंगा। लसद्भालबालेन्दु कण्ठे भुजंगा॥

tusharadri sankash gauran gabhiran| manobhut koti prabha shri shariram|sphuranmauli kallolini charu ganga| lasadbhalabalendu kanthe bhujanga||

भावार्थ
हिमालयासारखा गौर वर्ण, कोटी कामदेवांची कांती, मस्तकावर उसळणारी गंगा, कपाळी बालचंद्र आणि कंठात भुजंग. आता तत्त्वाकडून रूपाकडे — ध्यानासाठी मूर्ती उभी केली जाते.

चलत्कुण्डलं भ्रू सुनेत्रं विशालं। प्रसन्नाननं नीलकण्ठं दयालम्।मृगाधीशचर्माम्बरं मुण्डमालं। प्रियं शंकरं सर्वनाथं भजामि॥

chalatkundalan bhru sunetran vishalan| prasannananan nilakanthan dayalam|mrugadhishacharmambaran mundamalan| priyan shankaran sarvanathan bhajami||

प्रचण्डं प्रकृष्टं प्रगल्भं परेशं। अखण्डं अजं भानुकोटिप्रकाशम्।त्रयःशूल निर्मूलनं शूलपाणिं। भजेऽहं भवानीपतिं भावगम्यम्॥

prachandan prakrushtan pragalbhan pareshan| akhandan ajan bhanukotiprakasham|trayahshul nirmulanan shulapanin| bhaje'han bhavanipatin bhavagamyam||

कलातीत कल्याण कल्पान्तकारी। सदा सज्जनानन्ददाता पुरारी।चिदानन्द संदोह मोहापहारी। प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी॥

kalatit kalyan kalpantakari| sada sajjananandadata purari|chidanand sandoh mohapahari| prasid prasid prabho manmathari||

भावार्थ
"प्रसीद प्रसीद प्रभो मन्मथारी" — प्रसन्न हो, प्रसन्न हो. सहाव्या श्लोकापासून स्तुती संपून याचना सुरू होते. आठ श्लोकांची रचना अशी: तत्त्व, रूप, आणि मग शरणागती.

न यावद् उमानाथ पादारविन्दं। भजन्तीह लोके परे वा नराणाम्।न तावत्सुखं शान्ति सन्तापनाशं। प्रसीद प्रभो सर्वभूताधिवासम्॥

n yavad umanath padaravindan| bhajantih loke pare va naranam|n tavatsukhan shanti santapanashan| prasid prabho sarvabhutadhivasam||

भावार्थ
जोवर उमानाथांच्या चरणकमलांचे भजन होत नाही, तोवर या लोकीही सुख नाही आणि परलोकीही शांती नाही. संतापाचा नाशही नाही. अट स्पष्ट सांगितली आहे.

न जानामि योगं जपं नैव पूजां। नतोऽहं सदा सर्वदा शम्भु तुभ्यम्।जरा जन्म दुःखौघ तातप्यमानं। प्रभो पाहि आपन्नमामीश शम्भो॥

n janami yogan japan naiv pujan| nato'han sada sarvada shambhu tubhyam|jara janm duhkhaugh tatapyamanan| prabho pahi aapannamamish shambho||

भावार्थ
शेवटचा श्लोक सर्वात प्रसिद्ध — "मला योग माहीत नाही, जप माहीत नाही, पूजाही येत नाही; मी फक्त तुला सदा सर्वदा नमस्कार करतो." साधनेचा कोणताही दावा न करता केवळ नमस्कार. जरा, जन्म आणि दुःखांच्या ओघात तापलेल्या मला वाचव. संपूर्ण स्तोत्राचा भार या एका कबुलीवर उभा आहे.

फलश्रुति

रुद्राष्टकमिदं प्रोक्तं विप्रेण हरतोषये।ये पठन्ति नरा भक्त्या तेषां शम्भुः प्रसीदति॥

rudrashtakamidan proktan vipren haratoshaye|ye pathanti nara bhaktya teshan shambhuh prasidati||

भावार्थ
हे रुद्राष्टक हराच्या संतोषासाठी ब्राह्मणाने सांगितले; जे भक्तीने वाचतात त्यांच्यावर शंभू प्रसन्न होतात. अट पुन्हा एकच — भक्ती, कर्मकांड नव्हे.

Rudrashtakam विषयी · About this text

Rudrashtakam (रुद्राष्टकम्) — eight verses to Lord Shiva by Goswami Tulsidas, drawn from the Uttarkand of the Ramcharitmanas, where Lord Rama himself is said to have recited it. It moves from pure tattva to vivid form and finally to complete surrender: "I know neither yoga nor japa nor worship — I only bow." Recited through Shravan, at Pradosh and on Mahashivratri. Complete lyrics with Roman (English letters) script, verse-by-verse भावार्थ and a free PDF.

पाठभेद · Variant readings: this page follows the most widely recited standard paath. Regional and family traditions differ in places. If your paath differs, please use the feedback button at the foot of the page — we will record the variant.

अक्षर · Reading type

Applies to every page and is remembered on this device.

प्रतिमा · Save or share as an image

The complete Rudrashtakam on one image — tap to open it full size, then press and hold to save, or forward it on WhatsApp. Free, no watermark.

Rudrashtakam lyrics in Sanskrit — रुद्राष्टकम्, complete text
रुद्राष्टकम् — complete stotra lyrics

तुमचा अभिप्राय · Your feedback

चूक आढळली? पाठभेद आहे? कोणत्याही भाषेत लिहा — मराठी, हिंदी किंवा English.