श्री गणेश चालीसा
Ganesh Chalisa — Forty Verses to Lord Ganesha
Ganesh Chalisa (श्री गणेश चालीसा) — forty verses to Lord Ganesha, read through Ganesh Chaturthi, on Sankashti and Angarki Chaturthi and on Wednesdays. Unusually among chalisas it tells the whole birth story: Parvati’s tapas, Shani’s glance, the gaja head, and the circumambulation contest that made Ganesha first among the worshipped. Complete Ganesh Chalisa lyrics in Hindi with easy Roman (English letters) script, verse-by-verse भावार्थ and a free PDF, ad-free.
संपूर्ण पाठ · Complete Ganesh Chalisa Chalisa Lyrics
दोहा
जय गणपति सदगुण सदन, कविवर बदन कृपाल।विघ्न हरण मंगल करण, जय जय गिरिजालाल॥
jai ganapati sadagun sadan, kavivar badan krupal|vighn haran mangal karan, jai jai girijalal||
भावार्थ
चौपाई
जय जय जय गणपति गणराजू।मंगल भरण करण शुभ काजू॥
jai jai jai ganapati ganaraju|mangal bharan karan shubh kaju||
जय गजबदन सदन सुखदाता।विश्व विनायक बुद्धि विधाता॥
jai gajabadan sadan sukhadata|vishv vinayak buddhi vidhata||
वक्र तुण्ड शुचि शुण्ड सुहावन।तिलक त्रिपुण्ड भाल मन भावन॥
vakr tund shuchi shund suhavan|tilak tripund bhal man bhavan||
भावार्थ
राजित मणि मुक्तन उर माला।स्वर्ण मुकुट शिर नयन विशाला॥
rajit mani muktan ur mala|svarn mukut shir nayan vishala||
पुस्तक पाणि कुठार त्रिशूलं।मोदक भोग सुगन्धित फूलं॥
pustak pani kuthar trishulan|modak bhog sugandhit phulan||
सुन्दर पीताम्बर तन साजित।चरण पादुका मुनि मन राजित॥
sundar pitambar tan sajit|charan paduka muni man rajit||
धनि शिवसुवन षडानन भ्राता।गौरी ललन विश्व-विख्याता॥
dhani shivasuvan shadanan bhrata|gauri lalan vishva-vikhyata||
ऋद्धि सिद्धि तव चंवर सुधारे।मूषक वाहन सोहत द्वारे॥
ruddhi siddhi tav chanvar sudhare|mushak vahan sohat dvare||
कहौ जन्म शुभ कथा तुम्हारी।अति शुचि पावन मंगलकारी॥
kahau janm shubh katha tumhari|ati shuchi pavan mangalakari||
एक समय गिरिराज कुमारी।पुत्र हेतु तप कीन्हा भारी॥
ek samay giriraj kumari|putr hetu tap kinha bhari||
भावार्थ
भयो यज्ञ जब पूर्ण अनूपा।तब पहुंच्यो तुम धरि द्विज रूपा॥
bhayo yajn jab purn anupa|tab pahunchyo tum dhari dvij rupa||
अतिथि जानि कै गौरि सुखारी।बहुविधि सेवा करी तुम्हारी॥
atithi jani kai gauri sukhari|bahuvidhi seva kari tumhari||
अति प्रसन्न ह्वै तुम वर दीन्हा।मातु पुत्र हित जो तप कीन्हा॥
ati prasann hvai tum var dinha|matu putr hit jo tap kinha||
मिलहि पुत्र तुहि, बुद्धि विशाला।बिना गर्भ धारण, यहि काला॥
milahi putr tuhi, buddhi vishala|bina garbh dharan, yahi kala||
गणनायक, गुण ज्ञान निधाना।पूजित प्रथम, रूप भगवाना॥
gananayak, gun jnan nidhana|pujit pratham, rup bhagavana||
अस कहि अन्तर्धान रूप ह्वै।पलना पर बालक स्वरूप ह्वै॥
as kahi antardhan rup hvai|palana par balak svarup hvai||
बनि शिशु, रुदन जबहिं तुम ठाना।लखि मुख सुख नहिं गौरि समाना॥
bani shishu, rudan jabahin tum thana|lakhi mukh sukh nahin gauri samana||
सकल मगन, सुखमंगल गावहिं।नभ ते सुरन, सुमन वर्षावहिं॥
sakal magan, sukhamangal gavahin|nabh te suran, suman varshavahin||
शम्भु, उमा, बहुदान लुटावहिं।सुर मुनिजन, सुत देखन आवहिं॥
shambhu, uma, bahudan lutavahin|sur munijan, sut dekhan aavahin||
लखि अति आनन्द मंगल साजा।देखन भी आये शनि राजा॥
lakhi ati aanand mangal saja|dekhan bhi aaye shani raja||
निज अवगुण गुनि शनि मन माहीं।बालक, देखन चाहत नाहीं॥
nij avagun guni shani man mahin|balak, dekhan chahat nahin||
गिरिजा कछु मन भेद बढ़ायो।उत्सव मोर, न शनि तुहि भायो॥
girija kachhu man bhed badha़ayo|utsav mor, n shani tuhi bhayo||
कहन लगे शनि, मन सकुचाई।का करिहौ, शिशु मोहि दिखाई॥
kahan lage shani, man sakuchai|ka karihau, shishu mohi dikhai||
नहिं विश्वास, उमा उर भयऊ।शनि सों बालक देखन कहाऊ॥
nahin vishvas, uma ur bhayau|shani son balak dekhan kahau||
पडतहिं, शनि दृग कोण प्रकाशा।बालक सिर उड़ि गयो अकाशा॥
padatahin, shani drug kon prakasha|balak sir uda़i gayo akasha||
भावार्थ
गिरिजा गिरीं विकल ह्वै धरणी।सो दुख दशा गयो नहिं वरणी॥
girija girin vikal hvai dharani|so dukh dasha gayo nahin varani||
हाहाकार मच्यो कैलाशा।शनि कीन्हों लखि सुत को नाशा॥
hahakar machyo kailasha|shani kinhon lakhi sut ko nasha||
तुरत गरुड़ चढ़ि विष्णु सिधाये।काटि चक्र सो गज शिर लाये॥
turat garud़ chadha़i vishnu sidhaye|kati chakr so gaj shir laye||
भावार्थ
बालक के धड़ ऊपर धारयो।प्राण, मन्त्र पढ़ि शंकर डारयो॥
balak ke dhad़ upar dharayo|pran, mantr padha़i shankar darayo||
नाम गणेश शम्भु तब कीन्हे।प्रथम पूज्य बुद्धि निधि, वर दीन्हे॥
nam ganesh shambhu tab kinhe|pratham pujy buddhi nidhi, var dinhe||
बुद्धि परीक्षा जब शिव कीन्हा।पृथ्वी की प्रदक्षिणा लीन्हा॥
buddhi pariksha jab shiv kinha|pruthvi ki pradakshina linha||
भावार्थ
चले षडानन, भरमि भुलाई।रचे बैठ तुम बुद्धि उपाई॥
chale shadanan, bharami bhulai|rache baith tum buddhi upai||
चरण मातु-पितु के धर लीन्हें।तिनके सात प्रदक्षिण कीन्हें॥
charan matu-pitu ke dhar linhen|tinake sat pradakshin kinhen||
भावार्थ
धनि गणेश कहि शिव हिय हरषे।नभ ते सुरन सुमन बहु बरसे॥
dhani ganesh kahi shiv hiy harashe|nabh te suran suman bahu barase||
तुम्हरी महिमा बुद्धि बड़ाई।शेष सहस मुख सके न गाई॥
tumhari mahima buddhi bada़ai|shesh sahas mukh sake n gai||
मैं मतिहीन मलीन दुखारी।करहुं कौन विधि विनय तुम्हारी॥
main matihin malin dukhari|karahun kaun vidhi vinay tumhari||
भजत रामसुन्दर प्रभुदासा।जग प्रयाग, ककरा, दुर्वासा॥
bhajat ramasundar prabhudasa|jag prayag, kakara, durvasa||
अब प्रभु दया दीन पर कीजै।अपनी शक्ति भक्ति कुछ दीजै॥
ab prabhu daya din par kijai|apani shakti bhakti kuchh dijai||
भावार्थ
दोहा
श्री गणेश यह चालीसा, पाठ करै धर ध्यान।नित नव मंगल गृह बसै, लहे जगत सन्मान॥
shri ganesh yah chalisa, path karai dhar dhyan|nit nav mangal gruh basai, lahe jagat sanman||