कनकधारा स्तोत्रम्
Kanakadhara Stotram — The Stream of Gold
Kanakadhara Stotram (कनकधारा स्तोत्रम्) is Adi Shankaracharya's twenty-one-verse Sanskrit hymn to Mahalakshmi, recited for prosperity — especially on Fridays, through Navratri and at Diwali Lakshmi puja. By the account preserved at Kalady, Shankara as a young sannyasi went for bhiksha to a house so poor that the woman had nothing to give but one dried amla fruit; he composed this stotra on the spot, and Lakshmi is said to have rained golden amlas on the house — the kanaka-dhara, the stream of gold, that gives the hymn its name. Read the complete Kanakadhara Stotram lyrics below in Sanskrit, with easy Roman script and भावार्थ.
संपूर्ण पाठ · Complete Kanakadhara Stotram Stotra Lyrics
अङ्गं हरेः पुलकभूषणमाश्रयन्तीभृङ्गाङ्गनेव मुकुलाभरणं तमालम् ।अङ्गीकृताखिलविभूतिरपाङ्गलीलामाङ्गल्यदास्तु मम मङ्गलदेवतायाः ॥१॥
angam hareh pulakabhushanamashrayantibhringanganeva mukulabharanam tamalam |angikrutakhilavibhutirapangalilamangalyadastu mama mangaladevatayah ||1||
भावार्थ
मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेःप्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि ।माला दृशोर्मधुकरीव महोत्पले यासा मे श्रियं दिशतु सागरसम्भवायाः ॥२॥
mugdha muhurvidadhati vadane murarehprematrapapranihitani gatagatani |mala drushormadhukariva mahotpale yasa me shriyam dishatu sagarasambhavayah ||2||
भावार्थ
आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुन्दम्आनन्दकन्दमनिमेषमनङ्गतन्त्रम् ।आकेकरस्थितकनीनिकपक्ष्मनेत्रंभूत्यै भवेन्मम भुजङ्गशयाङ्गनायाः ॥३॥
amilitakshamadhigamya muda mukundamanandakandamanimeshamanangatantram |akekarasthitakaninikapakshmanetrambhutyai bhavenmama bhujangashayanganayah ||3||
बाह्वन्तरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे याहारावलीव हरिनीलमयी विभाति ।कामप्रदा भगवतोऽपि कटाक्षमालाकल्याणमावहतु मे कमलालयायाः ॥४॥
bahvantare madhujitah shritakaustubhe yaharavaliva harinilamayi vibhati |kamaprada bhagavato'pi katakshamalakalyanamavahatu me kamalalayayah ||4||
भावार्थ
कालाम्बुदालिललितोरसि कैटभारेःधाराधरे स्फुरति या तडिदङ्गनेव ।मातुः समस्तजगतां महनीयमूर्तिःभद्राणि मे दिशतु भार्गवनन्दनायाः ॥५॥
kalambudalilalitorasi kaitabharehdharadhare sphurati ya tadidanganeva |matuh samastajagatam mahaniyamurtihbhadrani me dishatu bhargavanandanayah ||5||
प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत्प्रभावात्माङ्गल्यभाजि मधुमाथिनि मन्मथेन ।मय्यापतेत्तदिह मन्थरमीक्षणार्धंमन्दालसं च मकरालयकन्यकायाः ॥६॥
praptam padam prathamatah khalu yatprabhavatmangalyabhaji madhumathini manmathena |mayyapatettadiha mantharamikshanardhammandalasam cha makaralayakanyakayah ||6||
विश्वामरेन्द्रपदविभ्रमदानदक्षम्आनन्दहेतुरधिकं मुरविद्विषोऽपि ।ईषन्निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्धम्इन्दीवरोदरसहोदरमिन्दिरायाः ॥७॥
vishvamarendrapadavibhramadanadakshamanandaheturadhikam muravidvisho'pi |ishannishidatu mayi kshanamikshanardhamindivarodarasahodaramindirayah ||7||
भावार्थ
इष्टा विशिष्टमतयोऽपि यया दयार्द्रदृष्ट्यात्रिविष्टपपदं सुलभं लभन्ते ।दृष्टिः प्रहृष्टकमलोदरदीप्तिरिष्टांपुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्करविष्टरायाः ॥८॥
ishta vishishtamatayo'pi yaya dayardradrushtyatrivishtapapadam sulabham labhante |drushtih prahrushtakamalodaradiptirishtampushtim krushishta mama pushkaravishtarayah ||8||
दद्याद्दयानुपवनो द्रविणाम्बुधाराम्अस्मिन्नकिंचनविहंगशिशौ विषण्णे ।दुष्कर्मघर्ममपनीय चिराय दूरंनारायणप्रणयिनीनयनाम्बुवाहः ॥९॥
dadyaddayanupavano dravinambudharamasminnakinchanavihangashishau vishanne |dushkarmagharmamapaniya chiraya duramnarayanapranayininayanambuvahah ||9||
भावार्थ
गीर्देवतेति गरुडध्वजसुन्दरीतिशाकम्भरीति शशिशेखरवल्लभेति ।सृष्टिस्थितिप्रलयकेलिषु संस्थितायैतस्यै नमस्त्रिभुवनैकगुरोस्तरुण्यै ॥१०॥
girdevateti garudadhvajasundaritishakambhariti shashishekharavallabheti |srushtisthitipralayakelishu samsthitayaitasyai namastribhuvanaikagurostarunyai ||10||
भावार्थ
श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभकर्मफलप्रसूत्यैरत्यै नमोऽस्तु रमणीयगुणार्णवायै ।शक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्रनिकेतनायैपुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै ॥११॥
shrutyai namo'stu shubhakarmaphalaprasutyairatyai namo'stu ramaniyagunarnavayai |shaktyai namo'stu shatapatraniketanayaipushtyai namo'stu purushottamavallabhayai ||11||
भावार्थ
नमोऽस्तु नालीकनिभाननायैनमोऽस्तु दुग्धोदधिजन्मभूम्यै ।नमोऽस्तु सोमामृतसोदरायैनमोऽस्तु नारायणवल्लभायै ॥१२॥
namo'stu nalikanibhananayainamo'stu dugdhodadhijanmabhumyai |namo'stu somamrutasodarayainamo'stu narayanavallabhayai ||12||
नमोऽस्तु हेमाम्बुजपीठिकायैनमोऽस्तु भूमण्डलनायिकायै ।नमोऽस्तु देवादिदयापरायैनमोऽस्तु शार्ङ्गायुधवल्लभायै ॥१३॥
namo'stu hemambujapithikayainamo'stu bhumandalanayikayai |namo'stu devadidayaparayainamo'stu sharngayudhavallabhayai ||13||
नमोऽस्तु देव्यै भृगुनन्दनायैनमोऽस्तु विष्णोरुरसि स्थितायै ।नमोऽस्तु लक्ष्म्यै कमलालयायैनमोऽस्तु दामोदरवल्लभायै ॥१४॥
namo'stu devyai bhrugunandanayainamo'stu vishnorurasi sthitayai |namo'stu lakshmyai kamalalayayainamo'stu damodaravallabhayai ||14||
नमोऽस्तु कान्त्यै कमलेक्षणायैनमोऽस्तु भूत्यै भुवनप्रसूत्यै ।नमोऽस्तु देवादिभिरर्चितायैनमोऽस्तु नन्दात्मजवल्लभायै ॥१५॥
namo'stu kantyai kamalekshanayainamo'stu bhutyai bhuvanaprasutyai |namo'stu devadibhirarchitayainamo'stu nandatmajavallabhayai ||15||
सम्पत्कराणि सकलेन्द्रियनन्दनानिसाम्राज्यदानविभवानि सरोरुहाक्षि ।त्वद्वन्दनानि दुरितोद्धरणोद्यतानिमामेव मातरनिशं कलयन्तु मान्ये ॥१६॥
sampatkarani sakalendriyanandananisamrajyadanavibhavani saroruhakshi |tvadvandanani duritoddharanodyatanimameva mataranisham kalayantu manye ||16||
भावार्थ
यत्कटाक्षसमुपासनाविधिःसेवकस्य सकलार्थसम्पदः ।सन्तनोति वचनाङ्गमानसैःत्वां मुरारिहृदयेश्वरीं भजे ॥१७॥
yatkatakshasamupasanavidhihsevakasya sakalarthasampadah |santanoti vachanangamanasaihtvam murarihrudayeshvarim bhaje ||17||
सरसिजनिलये सरोजहस्तेधवलतमांशुकगन्धमाल्यशोभे ।भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञेत्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम् ॥१८॥
sarasijanilaye sarojahastedhavalatamamshukagandhamalyashobhe |bhagavati harivallabhe manojnetribhuvanabhutikari prasida mahyam ||18||
दिग्घस्तिभिः कनककुम्भमुखावसृष्ट-स्वर्वाहिनीविमलचारुजलप्लुताङ्गीम् ।प्रातर्नमामि जगतां जननीमशेष-लोकाधिनाथगृहिणीममृताब्धिपुत्रीम् ॥१९॥
digghastibhih kanakakumbhamukhavasrushta-svarvahinivimalacharujalaplutangim |pratarnamami jagatam jananimashesha-lokadhinathagruhinimamrutabdhiputrim ||19||
भावार्थ
कमले कमलाक्षवल्लभे त्वंकरुणापूरतरङ्गितैरपाङ्गैः ।अवलोकय मामकिंचनानांप्रथमं पात्रमकृत्रिमं दयायाः ॥२०॥
kamale kamalakshavallabhe tvamkarunapuratarangitairapangaih |avalokaya mamakinchananamprathamam patramakrutrimam dayayah ||20||
भावार्थ
फलश्रुति
स्तुवन्ति ये स्तुतिभिरमूभिरन्वहंत्रयीमयीं त्रिभुवनमातरं रमाम् ।गुणाधिका गुरुतरभाग्यभागिनोभवन्ति ते भुवि बुधभाविताशयाः ॥२१॥
stuvanti ye stutibhiramubhiranvahamtrayimayim tribhuvanamataram ramam |gunadhika gurutarabhagyabhaginobhavanti te bhuvi budhabhavitashayah ||21||