शिव ताण्डव स्तोत्रम्
Shiv Tandav Stotram — The Tandava Hymn of Shiva
Shiv Tandav Stotram (शिव ताण्डव स्तोत्रम्) is the hymn composed by Ravana in praise of Shiva’s cosmic dance — fifteen stanzas in the panchachamara metre whose sound imitates the dance itself: the damaru in "damad damad damad", the fire in "dhagad dhagad dhagad". Recited at Pradosh, through Shravan and on Mahashivratri. Complete Shiv Tandav Stotram lyrics with easy Roman (English letters) script, verse-by-verse भावार्थ and a free PDF, ad-free.
संपूर्ण पाठ · Complete Shiv Tandav Stotram Stotra Lyrics
जटाटवीगलज्जलप्रवाहपावितस्थलेगलेऽवलम्ब्य लम्बितां भुजङ्गतुङ्गमालिकाम्।डमड्डमड्डमड्डमन्निनादवड्डमर्वयंचकार चण्डताण्डवं तनोतु नः शिवः शिवम्॥१॥
jatatavigalajjalapravahapavitasthalegale'valamby lambitan bhujangatungamalikam|damaddamaddamaddamanninadavaddamarvayanchakar chandatandavan tanotu nah shivah shivam||1||
भावार्थ
जटाकटाहसम्भ्रमभ्रमन्निलिम्पनिर्झरी-विलोलवीचिवल्लरीविराजमानमूर्धनि।धगद्धगद्धगज्ज्वलल्ललाटपट्टपावकेकिशोरचन्द्रशेखरे रतिः प्रतिक्षणं मम॥२॥
jatakatahasambhramabhramannilimpanirjhari-vilolavichivallarivirajamanamurdhani|dhagaddhagaddhagajjvalallalatapattapavakekishorachandrashekhare ratih pratikshanan mam||2||
भावार्थ
धराधरेन्द्रनन्दिनीविलासबन्धुबन्धुर-स्फुरद्दिगन्तसन्ततिप्रमोदमानमानसे।कृपाकटाक्षधोरणीनिरुद्धदुर्धरापदिक्वचिद्दिगम्बरे मनो विनोदमेतु वस्तुनि॥३॥
dharadharendranandinivilasabandhubandhur-sphuraddigantasantatipramodamanamanase|krupakatakshadhoraniniruddhadurdharapadikvachiddigambare mano vinodametu vastuni||3||
जटाभुजङ्गपिङ्गलस्फुरत्फणामणिप्रभा-कदम्बकुङ्कुमद्रवप्रलिप्तदिग्वधूमुखे।मदान्धसिन्धुरस्फुरत्त्वगुत्तरीयमेदुरेमनो विनोदमद्भुतं बिभर्तु भूतभर्तरि॥४॥
jatabhujangapingalasphuratphanamaniprabha-kadambakunkumadravapraliptadigvadhumukhe|madandhasindhurasphurattvaguttariyameduremano vinodamadbhutan bibhartu bhutabhartari||4||
सहस्रलोचनप्रभृत्यशेषलेखशेखर-प्रसूनधूलिधोरणी विधूसराङ्घ्रिपीठभूः।भुजङ्गराजमालया निबद्धजाटजूटकःश्रियै चिराय जायतां चकोरबन्धुशेखरः॥५॥
sahasralochanaprabhrutyasheshalekhashekhar-prasunadhulidhorani vidhusaranghripithabhuh|bhujangarajamalaya nibaddhajatajutakahshriyai chiray jayatan chakorabandhushekharah||5||
ललाटचत्वरज्वलद्धनञ्जयस्फुलिङ्गभा-निपीतपञ्चसायकं नमन्निलिम्पनायकम्।सुधामयूखलेखया विराजमानशेखरंमहाकपालिसम्पदेशिरोजटालमस्तु नः॥६॥
lalatachatvarajvaladdhananjayasphulingabha-nipitapanchasayakan namannilimpanayakam|sudhamayukhalekhaya virajamanashekharanmahakapalisampadeshirojatalamastu nah||6||
करालभालपट्टिकाधगद्धगद्धगज्ज्वल-द्धनञ्जयाहुतीकृतप्रचण्डपञ्चसायके।धराधरेन्द्रनन्दिनीकुचाग्रचित्रपत्रक-प्रकल्पनैकशिल्पिनि त्रिलोचने रतिर्मम॥७॥
karalabhalapattikadhagaddhagaddhagajjval-ddhananjayahutikrutaprachandapanchasayake|dharadharendranandinikuchagrachitrapatrak-prakalpanaikashilpini trilochane ratirmam||7||
नवीनमेघमण्डली निरुद्धदुर्धरस्फुरत्-कुहूनिशीथिनीतमः प्रबन्धबद्धकन्धरः।निलिम्पनिर्झरीधरस्तनोतु कृत्तिसिन्धुरःकलानिधानबन्धुरः श्रियं जगद्धुरन्धरः॥८॥
navinameghamandali niruddhadurdharasphurat-kuhunishithinitamah prabandhabaddhakandharah|nilimpanirjharidharastanotu kruttisindhurahkalanidhanabandhurah shriyan jagaddhurandharah||8||
प्रफुल्लनीलपङ्कजप्रपञ्चकालिमप्रभा-वलम्बिकण्ठकन्दलीरुचिप्रबद्धकन्धरम्।स्मरच्छिदं पुरच्छिदं भवच्छिदं मखच्छिदंगजच्छिदान्धकच्छिदं तमन्तकच्छिदं भजे॥९॥
praphullanilapankajaprapanchakalimaprabha-valambikanthakandaliruchiprabaddhakandharam|smarachchhidan purachchhidan bhavachchhidan makhachchhidangajachchhidandhakachchhidan tamantakachchhidan bhaje||9||
भावार्थ
अखर्वसर्वमङ्गलाकलाकदम्बमञ्जरी-रसप्रवाहमाधुरीविजृम्भणामधुव्रतम्।स्मरान्तकं पुरान्तकं भवान्तकं मखान्तकंगजान्तकान्धकान्तकं तमन्तकान्तकं भजे॥१०॥
akharvasarvamangalakalakadambamanjari-rasapravahamadhurivijrumbhanamadhuvratam|smarantakan purantakan bhavantakan makhantakangajantakandhakantakan tamantakantakan bhaje||10||
जयत्वदभ्रविभ्रमभ्रमद्भुजङ्गमश्वस-द्विनिर्गमत्क्रमस्फुरत्करालभालहव्यवाट्।धिमिद्धिमिद्धिमिध्वनन्मृदङ्गतुङ्गमङ्गल-ध्वनिक्रमप्रवर्तितप्रचण्डताण्डवः शिवः॥११॥
jayatvadabhravibhramabhramadbhujangamashvas-dvinirgamatkramasphuratkaralabhalahavyavat|dhimiddhimiddhimidhvananmrudangatungamangal-dhvanikramapravartitaprachandatandavah shivah||11||
दृषद्विचित्रतल्पयोर्भुजङ्गमौक्तिकस्रजोर्-गरिष्ठरत्नलोष्ठयोः सुहृद्विपक्षपक्षयोः।तृष्णारविन्दचक्षुषोः प्रजामहीमहेन्द्रयोःसमं प्रवर्तयन्मनः कदा सदाशिवं भजे॥१२॥
drushadvichitratalpayorbhujangamauktikasrajor-garishtharatnaloshthayoh suhrudvipakshapakshayoh|trushnaravindachakshushoh prajamahimahendrayohsaman pravartayanmanah kada sadashivan bhaje||12||
भावार्थ
कदा निलिम्पनिर्झरीनिकुञ्जकोटरे वसन्विमुक्तदुर्मतिः सदा शिरःस्थमञ्जलिं वहन्।विमुक्तलोललोचनो ललामभाललग्नकःशिवेति मन्त्रमुच्चरन् कदा सुखी भवाम्यहम्॥१३॥
kada nilimpanirjharinikunjakotare vasanvimuktadurmatih sada shirahsthamanjalin vahan|vimuktalolalochano lalamabhalalagnakahshiveti mantramuchcharan kada sukhi bhavamyaham||13||
भावार्थ
इदम् हि नित्यमेवमुक्तमुत्तमोत्तमं स्तवंपठन्स्मरन्ब्रुवन्नरो विशुद्धिमेति सन्ततम्।हरे गुरौ सुभक्तिमाशु याति नान्यथा गतिंविमोहनं हि देहिनां सुशङ्करस्य चिन्तनम्॥१४॥
idam hi nityamevamuktamuttamottaman stavanpathansmaranbruvannaro vishuddhimeti santatam|hare gurau subhaktimashu yati nanyatha gatinvimohanan hi dehinan sushankarasy chintanam||14||
पूजावसानसमये दशवक्त्रगीतंयः शम्भुपूजनपरं पठति प्रदोषे।तस्य स्थिरां रथगजेन्द्रतुरङ्गयुक्तांलक्ष्मीं सदैव सुमुखीं प्रददाति शम्भुः॥१५॥
pujavasanasamaye dashavaktragitanyah shambhupujanaparan pathati pradoshe|tasy sthiran rathagajendraturangayuktanlakshmin sadaiv sumukhin pradadati shambhuh||15||